TL;DR:
Veel huiseigenaren en vastgoedbeheerders denken dat het ’s nachts verlagen van de thermostaat nauwelijks iets oplevert. Dat is een hardnekkig misverstand, en het kost je elk jaar honderden euro’s. De rol van de thermostaat gaat veel verder dan simpelweg de kamer op temperatuur houden. Met de juiste instellingen en het juiste type thermostaat bespaar je flink op je energierekening, zonder dat je er iets van merkt qua comfort. In deze gids leer je wat een thermostaat precies doet, welke typen er bestaan, en hoe je hem zo instelt dat hij écht voor je werkt.
De thermostaat is het zenuwcentrum van je verwarmingssysteem. Hij meet continu de binnentemperatuur en stuurt op basis daarvan de ketel aan. Te koud? De ketel gaat aan. Op temperatuur? De ketel gaat uit. Dat klinkt simpel, maar de manier waarop dit gebeurt, heeft enorme invloed op je energieverbruik.
Een thermostaat regelt de temperatuur door de verwarmingsketel aan te sturen en gebruikt sensoren om de temperatuur te meten en aan te passen. Hoe nauwkeuriger die sturing, hoe minder energie er verloren gaat aan onnodig stoken.
Er zijn grofweg drie soorten thermostaten:
Let op compatibiliteit. Niet elke thermostaat werkt met elk verwarmingssysteem. Een slimme thermostaat op een oudere cv-ketel zonder digitale aansluiting installeren kan tot storingen of inefficiënt gedrag leiden. Controleer altijd of het model dat je wilt kopen geschikt is voor jouw ketel.
Nadat we het belang van de thermostaat hebben opgehelderd, bekijken we nu welke soorten thermostaten er zijn en hoe ze verschillen in energiebesparing.
Niet elke thermostaat spaart evenveel. De keuze tussen een basisprogrammeerbaar model en een slimme thermostaat kan het verschil maken van tientallen tot honderden euro’s per jaar. Maar concrete cijfers helpen hier meer dan algemeenheden.
Een slimme thermostaat kost €100 tot €300 en bespaart gemiddeld €50 tot €150 per jaar, met een terugverdientijd van 1 tot 3 jaar. Bij een gemiddeld gasverbruik verdient het apparaat zichzelf dus snel terug.
Nog concreter: huishoudens besparen gemiddeld 12% op de gasrekening met een slimme thermostaat. Bij een gemiddelde jaarlijkse gasrekening van €1.800 is dat een besparing van €216 per jaar. Dat is geen klein bedrag.
Waar moet je op letten bij de keuze?
Pro-tip: Kies bij twijfel voor een programmeerbaar model als eerste stap. De instelling van vaste schema’s is al genoeg om flink te besparen, zonder de hogere aanschafprijs van een slim model.
Met inzicht in thermostaattypen, zetten we nu de impact van temperatuurinstellingen om in concrete besparingscijfers.
Dit is waar het echt concreet wordt. De temperatuur die je instelt, bepaalt direct hoeveel gas je ketel verbrandt. En kleine aanpassingen hebben een verrassend groot effect.
Elke graad lager op de thermostaat bespaart gemiddeld 6% op je verwarmingskosten. Bij een gasrekening van €1.800 per jaar betekent dat €108 minder per graad. Zet je de woonkamer overdag op 20°C in plaats van 21°C, dan bespaar je dus al meer dan een honderd euro per jaar door die ene aanpassing.
’s Nachts verlagen is nog effectiever. Temperatuur ’s nachts naar 16°C verlagen bespaart 4% tot zelfs 10%, afhankelijk van hoe lang die lagere stand aanhoudt en hoe goed de woning geïsoleerd is.
“De thermostaat ’s nachts drie graden lager zetten klinkt ongemakkelijk, maar na de eerste paar nachten merk je er niets meer van. Je lichaam past zich aan. Je energierekening doet dat niet.”
Zet de thermostaat nooit lager dan 12°C in de winter. Onder die grens bestaat het risico op vorstschade aan leidingen, zeker in slecht geïsoleerde ruimten. Dat is een sluipend probleem: schade aan leidingen zie je pas als het te laat is.
Volg deze stappen voor een slimmer temperatuurschema:
Pro-tip: Voor woningen met vloerverwarming en temperatuurregeling gelden iets andere regels. Vloerverwarming reageert trager, dus je moet eerder beginnen met verlagen én verhogen dan bij radiatoren. Houd daarmee rekening in je schema.
Nu duidelijk is hoe temperatuurinstellingen besparen, behandelen we hoe je de thermostaat optimaal afstelt en onderhoudt voor maximaal rendement.
Zelfs een goede thermostaat werkt slecht als hij verkeerd is ingesteld of niet is gekalibreerd. Dit is een aspect dat de meeste huiseigenaren volledig overslaan, terwijl het zomaar 5 tot 10% extra verbruik kan schelen.
Kalibreer de thermostaat door de gemeten temperatuur te vergelijken met die van een betrouwbare thermometer op dezelfde locatie. Is het verschil groter dan 1°C, dan stel je de thermostaat bij via de kalibratieinstelling. Een verkeerde meting van 2°C betekent dat je ketel onnodig blijft draaien, wat 5 tot 10% extra verbruik kan veroorzaken.
Naast kalibratie zijn er meer praktische stappen die helpen:
Voor optimale werking in combinatie met vloerverwarming is de instelling van de vloerverwarmingsverdeler een logische volgende stap. En als je twijfelt of je verwarmingssysteem überhaupt goed functioneert, kan het ontluchten van de verwarming al een groot verschil maken in hoe snel je ruimtes opwarmen.
Pro-tip: Heb je een verwarmingssysteem dat je wilt optimaliseren, maar weet je niet waar je moet beginnen? Start met de kalibratie van je thermostaat. Het kost je tien minuten en kan direct resultaat geven op je gasrekening.
Met deze praktische tips kunt u comfort en besparing combineren. We sluiten nu af met ons uniek perspectief op de rol van de thermostaat.
Na jaren van installaties en onderhoud bij huishoudens in heel Overijssel zien we bij Ooink Installaties steeds hetzelfde patroon. Mensen investeren in een dure slimme thermostaat, hangen hem op, en laten hem dan op de standaardinstellingen staan. Ze denken dat het apparaat het werk vanzelf doet. Dat doet het niet. Niet zonder de juiste instellingen.
De echte besparing zit niet in de technologie. Die zit in het gedrag en de kennis. Een eenvoudige programmeerbare thermostaat die consequent goed is ingesteld, presteert in de praktijk beter dan een slim model dat op fabrieksinstellingen draait. Dat is een les die we keer op keer zien bevestigd worden in woningen van Hengelo tot Almelo.
Wat ook opvalt, is dat zoneregeling bijna nooit wordt toegepast, ook niet bij mensen die er technisch wel de mogelijkheid toe hebben. Zoneregeling betekent dat je per ruimte de temperatuur instelt. De slaapkamer overdag op 15°C, de woonkamer ’s avonds op 20°C. De potentiële besparing is aanzienlijk, maar het vraagt om een bewuste aanpak en de juiste installatie.
Een ander punt dat we zelden horen: dynamische energietarieven. Bij sommige energiecontracten varieert de prijs per uur. Een slimme thermostaat die is gekoppeld aan die prijsdata, kan automatisch minder stoken op de duurste momenten van de dag. Dat is een extra laag besparing bovenop de gewone schema’s, en ze wordt nog nauwelijks benut.
De combinatie van kalibratie, goede programmering, zoneregeling en bewustzijn van energietarieven geeft een veel hogere besparing dan dure apparatuur alleen. Meer inzicht over besparing met slim thermostaatgebruik vind je in onze uitgebreide gids op de website.
Onze eerlijke mening: stop met zoeken naar het perfecte apparaat en begin met het optimaliseren van wat je al hebt. Dat is waar de winst écht zit.
Als installatiebedrijf uit Hengelo kennen we de verwarmingsvraagstukken in Overijssel van binnen en buiten. Wil je weten welke thermostaat het beste past bij jouw woning of vastgoedobject? Of wil je zeker weten dat je bestaande systeem zo efficiënt mogelijk werkt?
Bij Ooink Installaties helpen we je van advies tot installatie en onderhoud. We werken in heel Overijssel, van Hengelo en Almelo tot Deventer en Enschede, en adviseren je zonder omwegen over de beste keuze voor jouw situatie. Of je nu een nieuwe verwarmingsinstallatie in Overijssel wil, hulp nodig hebt bij het instellen van je vloerverwarmingsverdeler, of gewoon een betrouwbaar loodgieters- en installatiebedrijf in Overijssel zoekt voor onderhoud en reparaties. Neem contact op en we kijken samen wat er mogelijk is.
Door de thermostaat ’s nachts met 3 graden te verlagen, bespaart u jaarlijks tussen de 4% en 10% op verwarmingskosten, afhankelijk van de duur van de verlaging en de isolatie van uw woning. Nachtverlaging naar 16°C levert al een merkbaar verschil op de jaarrekening.
Huishoudens besparen gemiddeld 12% op hun gasrekening met een slimme thermostaat, wat neerkomt op circa €216 per jaar bij een rekening van €1.800. Een programmeerbaar model spaart minder, maar is al een stuk effectiever dan een handmatige thermostaat op vaste stand.
Nee, dat wordt afgeraden. Houd bij afwezigheid een stand van 15 tot 16°C aan, zodat het huis niet volledig afkoelt. Een ijskoud huis opwarmen kost meer energie dan het op een lage temperatuur houden.
Houd een betrouwbare thermometer naast de thermostaat en vergelijk de waarden. Kalibreer de thermostaat via de instelling als het verschil groter is dan 1°C, om onnodige extra kosten te voorkomen.
Ja. Bij dynamische energiecontracten kunnen slimme thermostaten piektijden vermijden door stookmomenten te verschuiven naar uren met lagere tarieven, wat de besparing verder vergroot ten opzichte van een vast tarief.
